TÁC HẠI CỦA RÁC THAI NHỰA VÀ HÀNH ĐỘNG CỦA MỖI CHÚNG TA

 

TÁC HẠI CỦA RÁC THẢI NHỰA

VÀ HÀNH ĐỘNG CỦA MỖI CHÚNG TA

( Bài viết hưởng ứng chủ đề thông điệp giờ trái đất năm 2020)

Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất bao quanh con người, có mối quan hệ mật thiết với nhau, ảnh hưởng lớn đến đời sống, sức sản xuất, sự tồn tại cũng như phát triển của con người và thiên nhiên.Môi trường sống chính là nơi tồn tại sự sống và tất cả hoàn cảnh bao quanh con người. Môi trường sống sẽ tạo ra không gian sống, cung cấp nguồn tài nguyên thiên nhiên cũng như là nơi chứa đựng các phế thải do con người tạo ra trong hoạt động sinh hoạt và sản xuất. Môi trường sống có trong lành thì sức khỏe của con người mới đảm bảo. Tuy nhiên, một thực tế vô cùng phũ phàng đó chính là môi trường sống của con người đang bị hủy hoại nghiêm trọng mà nguyên nhân cũng bắt nguồn từ con người. Rác thải nhựa đang là hiểm họa đối với môi trường toàn cầu Theo báo cáo mới nhất của Liên Hợp Quốc, hiện có tới 5.000 tỷ chiếc túi nhựa đã được sử dụng trên thế giới mỗi năm. Nếu xếp chúng cạnh nhau có thể bao trùm một khu vực rộng gấp đôi diện tích nước Pháp. Mỗi phút, toàn thế giới tiêu thụ 1 triệu chai nhựa. Tổng cộng, mỗi năm, thế giới thải ra khoảng 300 triệu tấn rác thải nhựa, gần tương đương với trọng lượng của toàn bộ dân số toàn cầu. Còn theo Tổ chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc (FAO) đưa ra tại hội thảo ngày 5-6. mỗi năm chỉ riêng Việt Nam đã thải ra môi trưởng khoảng 1,8 triệu tấn rác thải nhựa. Theo đó, Việt Nam là 1 trong 5 quốc gia hàng đầu phải chịu trách nhiệm cho khoảng 13 triệu tấn nhựa được thải ra đại dương/năm và tình trạng lạm dụng đồ nhựa dùng một lần vẫn gia tăng mọi nơi.

Chúng ta không thể phủ nhận được những "tiện lợi" trước mắt do đồ dùng, dụng cụ, bao bì sinh hoạt bằng nhựa đã mang lại cho cuộc sống con người, nhất là đồ ăn nhanh. Chỉ cần vài cái click chuột hoặc một cuộc điện thoại, thức ăn sẽ nhanh chóng đến nơi và sau đó là lủ khủ hộp nhựa, bịch nhựa, ly nhựa...được dồn vào thùng rác.Sự phát triển công nghệ, hình thức bán hàng giao tận nơi ngày càng phổ biến. Kèm theo đó là sự gia tăng rác thải nhựa. Dần dần đã hình thành thói quen sử dụng bao bì nhựa một lần trong sinh hoạt của cộng đồng rất khó thay đổi ngược lại.

Theo các chuyên gia, có khoảng 40% các sản phẩm nhựa được sử dụng làm bao bì đóng gói và phần lớn số đó chỉ được sử dụng một lần rồi vứt đi. Chỉ dưới 1/5 tổng lượng nhựa trên thế giới được tái chế, mặc cho nhiều quốc gia và doanh nghiệp đang tìm giải pháp để tăng con số này lên. Bên cạnh đó, quy trình sản xuất nhựa cũng gây rất nhiều tác hại tới môi trường. Từ việc khai thác nguyên liệu đến sản xuất ra sản phẩm, sự phát thải của các nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm cả không khí lẫn đại dương.

Những "tác hại" nhiều mặt và lâu dài của rác thải nhựa đang là một trong những mối đe dọa ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển bền vững của con người. “Ô nhiễm trắng” với túi nilon và rác thải nhựa đã và đang để lại những hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường cũng như sức khỏe của con người trên khắp hành tinh. Theo các chuyên gia, phải mất hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm, các chất thải từ nhựa và nilon mới bị phân hủy.Kết quả nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Canada đăng trên tạp chí Environmental Science and Technology cho thấy, mỗi một sản phẩm từ nhựa cần từ 20-1.000 năm để có thể phân hủy hoàn toàn. Vì thế, một người đàn ông trưởng thành có thể "ăn" tới 52.000 hạt vi nhựa/năm. Cộng thêm tình hình không khí ô nhiễm chúng ta đang thở, con số đó tăng lên là 121.000 hạt, tương đương 320 hạt vi nhựa/ngày...Đây là nguồn gốc sinh ra rất nhiều loại bệnh cho con người, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống chung của mỗi gia đình.

Hiện thế giới đang phải đối mặt với khoảng hơn 9,1 tỷ tấn rác thải nhựa tích tụ trên Trái đất. Chất thải nhựa kể cả được thu gom đưa đi chôn lấp lẫn vào đất vẫn tồn tại hàng trăm năm, làm thay đổi tính chất vật lý của đất, gây xói mòn đất, làm cho đất không giữ được nước, dinh dưỡng, ngăn cản oxy đi qua đất, ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây trồng…Nhiều loại túi nilon được làm từ dầu mỏ nguyên chất khi chôn lấp sẽ ảnh hưởng tới môi trường đất và nước, còn đốt chúng sẽ tạo ra khí thải có chất độc dioxin và furan gây ngộ độc, ảnh hưởng tuyến nội tiết, gây ung thư, giảm khả năng miễn dịch,… Bên cạnh đó, việc dùng túi nilon đựng đồ ăn nóng sẽ sinh ra nhiều chất độc hại cho cơ thể. Những túi nilon nhuộm màu xanh, đỏ, chứa các kim loại như chì, cadimi, nếu đựng thực phẩm đã chế biến sẽ gây hại cho sức khỏe con người.

Kết quả nghiên cứu được công bố tại Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) về quản lý rác thải nhựa trên biển nhằm hỗ trợ nghề cá bền vững và an ninh lương thực ở Đông Nam Á tại Nha Trang, Khánh Hòa vào trung tuần tháng 5/2019 cho thấy, mỗi năm có khoảng 8 triệu tấn nhựa thải ra đại dương trên toàn cầu. Trong đó, 80% rác thải nhựa trên biển là các hoạt động trên đất liền theo các dòng sông, đường thoát tuồn ra biển. Còn lại 20% trong đó cơ bản rác thải nhựa từ hoạt động đánh bắt nuôi trồng hải sản như bỏ ngư cụ, vật phẩm thải ra biển bừa bãi không kiểm soát. Riêng Việt Nam hiện mỗi năm có khoảng 730.000 tấn rác thải nhựa ra biển.Số rác thải nhựa nêu trên, đã gây hại nghiêm trọng cho các sinh vật biển và môi trường biển. Hình ảnh các rạn san hô bị bao phủ bởi túi nilon, ống hút bị kẹt trong mũi rùa, cá voi hay chim biển chết đói vì ăn nhiều nhựa… Thực sự, vấn đề rác thải nhựa đại dương đã trở thành vấn đề nhức nhối toàn cầu, cần sự nỗ lực vào cuộc của tất cả các quốc gia trên thế giới.

Chính vì vậy, ngay từ lúc này mỗi con người, mỗi tổ chức, mỗi quốc gia cần có hành động bảo vệ sự sống của chính mình thông qua việc thay đổi thói quen sử dụng đồ dùng, dụng cụ sinh hoạt, bao bì bằng nhựa một lần. Đồng thời có đầu tư khoa học công nghệ tái chế, xử lý rác nhựa an toàn, từng bước tái tạo môi trường sống trong lành.Ở Việt Nam, từ Chính phủ, các Bộ ngành Trung ương đến các địa phương đã ban hành nhiều văn bản, thực hiện nhiều chương trình hành động phấn đấu đến năm 2021 các cửa hàng, các chợ, các siêu thị ở đô thị không sử dụng đồ nhựa dùng một lần, và đến năm 2025 cả nước không sử dụng đồ nhựa dùng một lần.

    Với bản thân mỗi người góp phần chung tay để xây dựng một thế giới xanh sạch hơn, chúng ta cần thay đổi hành vi từ bỏ thói quen sử dụng túi ni lông thay bằng túi giấy, túi vải có thể sử dụng nhiều lần và thân thiện với môi trường. Không sử dụng ống hút nhựa, hạn chế kẹo cao su, dùng lọ thuỷ tinh để có thể tái sử dụng, mang theo đồ đựng riêng khi đi mua đồ ăn…đây là những việc làm tuy nhỏ nhưng góp phần thiết thực hạn chế rác thải nhựa bảo vệ môi trường sống của chúng ta.